leksykon tyszowiecki

Kategoria: HISTORYCZNE



Robert
2007-07-12, 18:23
Tyszowce mają już blisko 600 lat. Z ziemi tej wywodzi się wiele wybitnych postaci. Sławni Tyszowianie byli i za czasów średniowiecza, odrodzenia, romantyzmu, a także trudnych czasach XIX wieku. Żyją i teraz. Zrobili kariery w świecie, zostali wynalazcami, pisarzami, naukowcami. Wybitnymi lekarzami, prawnikami lub duchownymi. Mogą to być też ludzie mniej znani, ale godni upamiętnienia, babcie, dziadkowie, wujkowie, ciocie. Pokażmy ich światu! Wpisy uzupełniajmy. Zapraszam do współpracy

Oto pierwsze propozycje:

Teresa Prażmowska – Wołowska z domu Wysocka
Urodziła się w 1842 roku w Czartowcu.. Była nauczycielką literatury polskiej, autorką książek dla dzieci i młodzieży m.in. „Anna”, „Tajemnica życia”, „Nie w porę”. Po studiach w Warszawie podjęła się tam pracy literackiej. Była współredaktorką licznych redakcji, w tym „Kłosów” i „Bibliotekarza warszawskiego”. Po przeniesieniu się do Lublina współpracowała z „Gazetą Lubelską”. Opracowała „Podręcznik do nauki literatury powszechnej” tłumaczony na inne języki. Była tłumaczką literatury francuskiej i angielskiej. Za działalność polityczną w roku 1894 została aresztowana i zesłana w głąb Rosji, skąd powróciła w 1900 r. Zmarła w 1912 roku w Warszawie.

Kapuściński Władysław
Urodził się w. 22 maja 1898 roku w Tyszowcach. Był wybitnym fizykiem, w latach 1946-1949 profesorem Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1950 r. profesor warszawskiej Akademii Medycznej. Wydał szereg prac z zakresu optyki molekularnej. Zmarł w Warszawie.

Pozdrawiam
Robert
Robert
2007-07-19, 22:55
Dziś garść informacji o naszych sławnych duchownych

Ks. dr Edward Kołszut,

Rodowity lublinianin. Urodzony 13 stycznia 1901 roku. Po ukończeniu szkoły powszechnej i średniej oraz seminarium duchownego 14 czerwca 1924 roku przyjął święcenia kapłańskie, a następnie podjął studia teologiczne w Rzymie w Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim. Tam uzyskał tytuł doktora filozofii. Do Polski powrócił w 1931 roku, obejmując stanowisko generalnego inspektora Akcji Katolickiej Diecezji Lubelskiej.
W 1935 r. został proboszczem parafii Tyszowce. Od początku okupacji czynnie włączył się w nurt konspiracji niepodległościowej. Najpierw w organizacji Służba Zwycięstwu Polski, potem w Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. Razem z doktorem Józefem Rybickim był jednym z organizatorów konspiracji w Tyszowcach. Poszukiwany przez Gestapo do końca okupacji musiał się ukrywać i posługiwać fałszywymi dokumentami.
Jako kapelan Obwodu AK Tomaszów o pseudonimie „Skowronek” dzielił trudy i niebezpieczeństwa partyzanckiego życia wraz z żołnierzami. Niósł im posługę kapłańską odprawiając nabożeństwa i wygłaszając patriotyczne prelekcje. Był zawsze tam, gdzie walczyli i znajdowali się żołnierze AK: pod Majdanem Sielcem, w niemieckim okrążeniu pod Narolem i obozie AK nad Tanwią na Zamczysku i „Kalkucie”. Był także w ogniu walk z nacjonalistami ukraińskimi m.in. w marcu i kwietniu 1944 r. pod Posadowem.
Po wojnie powrócił do Tyszowiec. Był współorganizatorem powołania szkoły średniej.
Represjonowany przez Urząd Bezpieczeństwa zmuszony był opuścić Tyszowce i wyjechać do powiatu chełmskiego. W 1963 r. otrzymał tytuł szambelana papieskiego. Zmarł w 1975 roku. Pochowany jest w Lublinie. Odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych i Krzyżem AK.
Dziś imieniem księdza Koszuta nazwany jest skwerek przed Kościołem.

Ks. prałat Roman Marszalec

Urodzony 1 lutego 1940 roku w Tyszowcach. Absolwent miejscowej szkoły podstawowej i liceum ogólnokształcącego (1954-58). Po maturze wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Lublinie i rozpoczął studia filozoficzno-teologiczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Święcenia kapłańskie otrzymał 31 maja 1964 roku.
Pracował jako wikariusz w Kaniach, w Firleju i w Bożej Woli. W latach 1970-77 był rektorem kościoła pw. Świętego Krzyża w Rzeczycy Kościelnej. Przez następne lata służył jako proboszcz w Majdanie Sopockim. Od 1982 roku związany jest z Krasnobrodem, jako proboszcz parafii i dziekan dekanatu Krasnobród.
Jego pasją jest ptaszarnia z kilkudziesięcioma gatunkami ptaków, która znajduje się na posesji parafialnej. Stworzył też od podstaw muzeum parafialne z ekspozycjami: geologiczną, garncarską, flory i fauny Roztocza oraz etnograficzną. Z klasztoru do dawnego spichlerza przeniósł też kolekcje wieńców dożynkowych. Muzeum i ptaszarnia stanowią jedne z atrakcji turystycznych Krasnobrodu.
Ksiądz prałat Roman Marszalec jest między innymi: kanonikiem honorowym Kapituły Katedry Lubelskiej, kanonikiem gremialnym kapituły przy Konkatedrze w Lubaczowie, kapelanem Armii Krajowej przy Kole Rejonowym w Krasnobrodzie oraz kustoszem Sanktuarium Maryjnego. W 2005 roku otrzymał godność honorowego prałata papieskiego.

Pozdrawiam

Robert
jan zieńczuk
2007-07-20, 06:17
Do tekstu Roberta-ks.Kołszut.
////////
Na wąskiej fotografii, skrajnie po lewej widoczny jest młody nauczyciel Józef Lipczewski a skrajnie po prawej, młody wtedy i zawsze wspaniały, nauczyciel Stanisław Choczyński - środkowo ks. Edward Kołszut.
Paweł Kościołko
2007-07-23, 11:11
Ksiądz Eugeniusz Kościółko

urodzony w Tyszowcach 31 sierpnia 1939 roku, ukończył w 1957 roku Liceum Ogólnokształcące w Tyszowcach, data święceń kapłańskich: 10 czerwca 1962 roku
Godności:
kanonik honorowy Kapituły Lubelskiej
kanonik honorowy Kapituły Zamojskiej
funkcje:
przewodniczący Archidiecezjalnej Komisji Artystycznej
wizytator archidiecezjalny
członek Komisji d/s Personalnych
członek Archidiecezjalnej Komisji d/s Dóbr Kultury

Stanowiska:
Proboszcz parafii Wniebowzięcia N.M.P. w Nabrożu w latach 1973-1977
Proboszcz parafii M.B. Królowej Polski w Zwierzyńcu w latach 1977- 1982
Proboszcz parafii M.B. Częstochowskiej w Kazimierzówce (koło Lublina) od 1982 roku.

Ze strony internetowej parafii w Zwierzyńcu (fragmenty):
W r. 1968 powstała myśl wybudowania kościoła - pomnika na miejscu obozu z czasów II wojny światowej. Po długich staraniach, prowadzonych przez ks. Michała Dudkowskiego, budowę rozpoczął w r. 1977 nowy proboszcz, ks. Eugeniusz Kościółko. Projekt kościoła opracowali Zbigniew Kramarz i Piotr Mroczkowski. Dnia 9 IV 1978 r. poświęcenia placu pod kościołem dokonał bp Bolesław Pylak. Nowy kościół, pw. Matki Bożej Królowej Polski, ukończono w 1980 r., konsekrowany, 4 V 1980 r., przez bp. lubelskiego Bolesława Pylaka w asyście bp. Jana Mazura. Kościół murowany, jednonawowy, w stylu nowoczesnym, wewnątrz urządzono ścianę pamięci narodowej. Główny witraż nawiązuje do dzieci - ofiar obozu, na którego miejscu stoi świątynia.

Ze strony internetowej parafii w Kazimierzówce (fragmenty):
Obecny kościół , ukończony w 1992 r. odpowiada swoim wyglądem pierwotnemu, jedynie od wewnątrz i zewnątrz został oszalowany, a w momencie zakupu organów przerobiono chór muzyczny. Kościół poświęcił abp Bolesław Pylak. Przedsięwzięcie budowlane zrealizował ks. Eugeniusz Kościółko. Świątynia jest jednonawowa z 3 ołtarzami drewnianymi.

Ciekawostki:
Współpomysłodawca budowy Świątyni Pokoju na Majdanku.
Malarz – hobbysta (głównym motywem jego pięknych obrazów olejnych są kwiaty np. maki, słoneczniki). Obrazy są m.in. w posiadaniu mojej babci i mamy oraz mojego rodzeństwa i moim (otrzymane w tym przypadku jako ślubny prezent).
Jego rodzice i rodzeństwo mają na nazwisko Kościołko (powodem był zapewne częsty błąd pisarski – do chwili obecnej sam muszę uważać jak wypisują moje nazwisko na dokumentach urzędowych).
Powszechnie nazywany w rodzinie „Romek”.
Najstarszy z trójki rodzeństwa.

Dane zebrane ze stron internetowych Archidiecezji Lubelskiej i Diecezji Zamojsko-Lubaczowskiej (oraz z własnej wiedzy – nie ręczę że dokładnej).
jan zieńczuk
2007-07-24, 21:54
Piękny obraz z tyszowieckich zbiorów rodziny Kościołków.
Paweł Kościołko
2007-08-20, 10:29
Ks. Kościółko cd.
Paweł Kościołko
2007-08-22, 08:37
brat Zenon Maryja Żukowski
Hmm ... Postanowiłem zagaić temat dotyczący tej osoby. Wiem że dużo wiadomości ma na temat zakonnika brata Zenona Maryi - Robert Horbaczewski (pisał o nim artykuł - http://www.roberthorbacze...nia.php?id=13), więc ograniczę się do osobistych wspomnień (a np. Robert niech napisze bardziej oficjalnie). Dodatkowo poczytać można m.in. o nim w książce brata Cherubina Złotkowskiego „Kapucyni XX wieku. Prowincja Warszawska” - kilka osób w Tyszowcach ją ma (w 2006 roku była w rodzinie rozprowadzana).
Brat Zenon Maria - pochodził z Tyszowiec (obecna ul. Kątek) i był przez wiele lat kapucynem w klasztorze warszawskim - od połowy lat 30-tych do końca lat 80-tych.
Pamiętam go z dwóch wydarzeń - rocznicy święceń zakonnych w 1983 roku oraz (niestety) z jego pogrzebu w 1989 roku - jako nastoletnie pacholę.
Był zakonnikiem w klasztorze kapucynów przy ul. Miodowej w Warszawie. Tak naprawdę jako dziecko (7 letnie wówczas) pamiętam wspaniałą ruchomą szopkę w piwnicach klasztoru - która specjalnie dla tyszowieckiej rodziny została uruchomiona (nie był to okres Bożonarodzeniowy) oraz fakt, iż pokazywano mi wmurowane w ścianą kościoła miejsce gdzie jest serce Chopina - w co tak nie bardzo mogłem wtedy uwierzyć. I wspominam go jako pełnego życzliwości krzepkiego staruszka z długą siwą brodą - którego otaczała aura zaufania, życzliwości i takiej swojskości. Naszego zakonnika. Wówczas w rocznicę jego święceń zakonnych recytowałem jakiś religijny wierszyk - niestety nie pamiętam co to było :( i otrzymałem na pamiątkę Pismo Święte z jego osobistą dedykacją.
PS 1. Wiem że to są bardziej wspomnienia niż fakty, ale fakty jak pisałem niech np. podrzuci ktoś inny.
W załączeniu zdjęcia z tego spotkania w 1983 roku.

PS 2. Był bratem mojej prababci Rozalii ("babcia Rózia") która była żoną Pawła Jakubiak (mieszkali na Podborze).
Paweł Kościołko
2007-10-31, 13:11
Może się wcinam ale ... Znalazłem to publikuję za stroną http://www.lsi.lublin.pl/co/f_IX.07/Kosciolko.htm

9 września 2007 (niedziela) o godz. 16
w Miejsko-Powiatowej Bibliotece Publicznej
w Świdniku przy ul. Niepodległości 13

odbyła się wystawa-aukcja malarstwa

"Kwiaty księdza Kościółki"
Paweł Kościołko
2007-10-31, 13:16
j.w.


Podobne tematy: